Meld een zwerm

Ziet u een zwerm hangen, bel 06 53856122

U kunt een eenvoudig een zwerm melden via dit centrale nummer. 
U kunt ook een SMS of WhatsApp sturen met daarin de locatie van de zwerm, mogelijk een korte beschrijving van de situatie en uw contact gegevens.

Wat is een zwerm
Je komt je tuin in en ziet plotseling een tros bijen aan een struik hangen. Of je schrikt van een tros bijen onder een tafel of trampoline. Of je zit rustig in je tuin en ineens is de lucht vol van zwaar gezoem en van een wolk van insecten die zich verzamelt op een boom of struik. Uitgerekend in jouw tuin. Een bijenzwerm is op zoek naar een nieuwe nestplaats en wil even uitrusten. Dat veroorzaakt veel opwinding bij de bijen. Het is een heel imponerend verschijnsel. Maar is er reden om je op te winden of moet je je gelukkig prijzen dat je dit een keer mag meemaken?

Een bijenzwerm is eigenlijk een nieuw bijenvolk.
Je hebt grote en kleine zwermen. Bij het zwermen verlaat ongeveer de helft van de bijen, bestaande uit een koningin, vele duizenden werkbijen en enkele darren, de bijenkast of korf. Zwermen kunnen op allerlei plekken gaan hangen. Hoog en laag. Ze kunnen ook weer verder trekken op zoek naar geschikte woongelegenheid.

Is zo’n zwerm gevaarlijk?
Zwermen zijn over het algemeen zeer zachtaardig. Een zwerm is in het geheel niet gevaarlijk voor mens en dier. De bijen zijn alleen maar druk bezig om aan iets nieuws te beginnen in een nieuw te stichten staat. Maar ook praktisch is er niets aan de hand. Voor het vertrek hebben alle bijen de honingmaag volgezogen om voor drie dagen proviand te hebben en met een volle honingmaag is het moeilijk steken omdat het achterlijf te dik is. Maar bovenal zijn ze er op gericht om bij elkaar te blijven want als enkel bijtje begin je helemaal niets.

Waarom zwermen bijen?
Honingbijvolken planten zich voort met een korte en een lange termijn strategie. In het voorjaar wordt alle energie ingezet om meer individuen te kweken. De korte termijn strategie. Tussen begin maart en mei groeit het aantal bijen van 15.000 naar 40.000 en dat aantal is nodig om verder te kunnen groeien en om de wintervoorraad op te bouwen. Dan komt de lange termijn strategie, zorgen voor nieuwe staten. Want de holle boom, waarin het nest zit, kan omwaaien, een beer kan het nest plunderen of er kan ziekte uitbreken. De eerste twee risico’s zijn nauwelijks meer aanwezig, want op holle bomen is een taboe ontstaan en beren vinden we alleen nog in de honingreclame. Maar de drang om je soort in stand te houden is aanwezig in alles wat leeft. Bij bijen kan dat alleen gebeuren in complete volken. Van mei tot eind juli is het zwermtijd. De oude koningin zoekt met een deel van het volk een nieuwe nestplaats en gaat daar een nieuwe staat stichten (zwerm). Het oude volk kweekt een nieuwe koningin en kan dan ook op eigen kracht verder. Vaak volgen er nog kleine nazwermen, maar die moeten dan beginnen met te weinig bijen en hebben daardoor weinig of geen kans de komende winter te overleven.

Waar gaan ze naar toe?
Reeds dagen tevoren zijn speurbijen op zoek gegaan naar een nieuwe nestplaats. Favoriet is de holle boom, maar die is er nauwelijks meer. Soms vinden ze een lege bijenkast of een ruime plek in een spouwmuur. Maar vaak vinden ze geen geschikte plek. Dan vliegt de zwerm naar een plek enkele kilometers verder, in de hoop daar wat te vinden. De reis wordt onderbroken bijvoorbeeld in een tuin. Vanaf de zwermtros gaan speurbijen weer op zoek naar een geschikte nestplaats. In een enkel geval blijft de zwerm uit nood daar zitten en bouwt een nest in een dicht bebladerde boom of struik. Zodra het kouder wordt, betekent dat het einde van dit volk. De richting waarin de zwerm moet vliegen wordt aangegeven door de speurbijen die een plek gevonden hebben met behulp van de bijendans.

De Imker
De imker vangt de zwerm op in een zwermkorf en gaat daarna vooral even kijken hoe de bijen metgeopende geurklier aan het eind van het achterlijf de rondvliegende bijen het seintje geven: ‘hiermoet je naar toe’. Het achterlijf gaat dan omhoog. Binnen een half uur zit alles in de korf. U bent de zwerm kwijt en de imker heeft een nieuw volk.